Fleet dashcam of gewone dashcam: wat is het verschil?

Een fleet dashcam is een camera die vast in een bedrijfsvoertuig is ingebouwd en verbonden is met het telematicasysteem van het wagenpark. De camera weet dus niet alleen wát er gebeurt, maar ook hoe snel het voertuig reed, hoe hard er geremd werd en waar het voertuig op dat moment was.

Veel fleet dashcams hebben twee lenzen: één gericht op de weg en een optionele lens gericht op de cabine. Slimme software in de camera herkent risicovol gedrag, zoals telefoongebruik of tekenen van vermoeidheid. Dat heet ook wel videotelematica of een AI-dashcam.

Voor een particulier is een losse dashcam prima. In een wagenpark met tien, vijftig of honderd voertuigen loopt u al snel tegen drie problemen aan.

• Beelden zijn lastig te bereiken. Na een incident moet iemand naar het voertuig om de geheugenkaart uit te lezen. In de tussentijd kan de opname al overschreven zijn, of blijkt de kaart vol of beschadigd. Hoe groter het wagenpark, hoe meer tijd dat kost.

• De camera is eenvoudig uit te schakelen. Een camera met een stekker in de sigarettenaansteker is snel losgehaald, bewust of per ongeluk. U merkt dat pas als u de beelden nodig heeft.

• Beelden zonder context zeggen weinig. Een opname laat zien dat er een aanrijding was, maar niet met welke snelheid u reed of wanneer er geremd werd. Bij een betwiste toedracht is dat precies de informatie die telt.

Een fleet dashcam start zodra het contact aangaat. De camera filmt lokaal en analyseert ondertussen wat er op de weg en in de cabine gebeurt.

Meet de ingebouwde sensor een klap, hard remmen of een plotselinge uitwijkbeweging, dan knipt de camera automatisch een korte clip rond dat moment. Die clip gaat via het mobiele netwerk naar de online omgeving, waar de wagenparkbeheerder hem kan bekijken. Er hoeft dus niemand meer naar het voertuig.

Ziet de camera risicovol gedrag in de cabine, zoals een telefoon in de hand, roken, eten of tekenen van slaperigheid, dan krijgt de bestuurder direct een geluidssignaal. Dat is het grootste verschil met een gewone dashcam: die registreert achteraf, een fleet dashcam probeert het incident te voorkomen.

Let op: Niet elke fleet dashcam heeft dezelfde functies. Cabinedetectie, vermoeidheidsdetectie en extra camera's zijn vaak optioneel. Vraag bij elke leverancier na wat standaard is en wat niet.

Bij een aanrijding gaat de discussie vaak over één vraag: wie had schuld? Losse beelden helpen, maar laten ruimte voor interpretatie. Reed de bestuurder te hard? Remde hij te laat?

Een fleet dashcam koppelt de beelden aan de gegevens van het voertuig: snelheid, remmomenten, g-krachten en locatie op de kaart. U ziet de rit terug zoals hij gereden is, met de video op het juiste moment. Dat maakt het makkelijker om een onterechte claim te weerleggen of juist snel te erkennen dat het eigen schuld was.

Over verzekeringskorting is het goed om realistisch te zijn. Nederlandse verzekeraars geven zelden automatisch korting omdat er camera's in uw voertuigen zitten. Het voordeel zit vooral in snellere schadeafhandeling, minder onterechte claims en op termijn een lagere schadelast. Dat laatste merkt u wel in uw premie.

Een camera in een bedrijfswagen verwerkt persoonsgegevens. Zeker een camera die op de bestuurder gericht is. Daarom gelden de regels van de AVG, en heeft u als werkgever een goede reden en een duidelijke afbakening nodig.

Een fleet dashcam is daar beter voor ingericht dan een gewone camera die continu opneemt. Doorgaans gaan alleen clips rond incidenten naar de online omgeving, de analyse van gedrag gebeurt in de camera zelf en u bepaalt wie beelden mag bekijken en hoe lang ze bewaard blijven. Dat sluit aan op het principe van dataminimalisatie: niet meer vastleggen dan nodig.

Heeft uw organisatie een ondernemingsraad, dan heeft die instemmingsrecht. Dat staat in artikel 27 lid 1 van de Wet op de ondernemingsraden, dat systemen omvat waarmee werknemers gevolgd kunnen worden. Daarnaast is een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) bij camera's die werknemers volgen in de praktijk vrijwel altijd nodig.

Een paar zaken die u vooraf vastlegt, maken het gesprek met de OR een stuk eenvoudiger:

• het doel van de camera's (veiligheid en schadeafhandeling, geen beoordeling van individuele prestaties);

• wanneer er beelden worden opgeslagen en hoe lang ze bewaard blijven;

• wie toegang heeft tot de beelden en in welke situaties;

• of de cabinecamera aan staat, en zo ja wanneer.

Let op: Gebruik camerabeelden niet stilzwijgend voor een ander doel dan met de OR is afgesproken, bijvoorbeeld als bewijs in een arbeidsconflict. Dat kan de afspraken en de rechtmatigheid van de verwerking ondermijnen.

De opbrengst zit in drie dingen. Ten eerste minder incidenten, doordat bestuurders direct een signaal krijgen bij afleiding of vermoeidheid. Ten tweede snellere en eerlijkere schadeafhandeling, doordat u beelden met rijdata heeft. Ten derde minder administratie: u hoeft geen geheugenkaarten meer te verzamelen of uren beeldmateriaal door te kijken.

De beelden zijn daarnaast een goed hulpmiddel bij coaching. Een bijna-ongeluk op video maakt een gesprek over rijgedrag concreet, zonder dat het om schuld hoeft te gaan. Combineert u dat met rijstijlanalyse, dan ziet u ook effect op brandstofverbruik en slijtage.